<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Central_5_de_septiembre</id>
	<title>Central 5 de septiembre - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Central_5_de_septiembre"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-26T16:26:36Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones para esta página en el wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.16</generator>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4630958&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irma gt: /* Fuentes */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4630958&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-23T16:28:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Fuentes&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 16:28 23 nov 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l34&quot; &gt;Línea 34:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 34:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Fuentes ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Fuentes ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://mapcarta.com/es/W318018521&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://mapcarta.com/es/W318018521&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://www.5septiembre.cu/tag/central-5-de-septiembre/]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://www.5septiembre.cu/tag/central-5-de-septiembre/]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://ipsnoticias.net/2014/09/el-azucar-cubano-adquiere-protagonismo-energetico/cuba-chica-12/]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://ipsnoticias.net/2014/09/el-azucar-cubano-adquiere-protagonismo-energetico/cuba-chica-12/]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irma gt</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4630957&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irma gt: /* Fuentes */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4630957&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-23T16:27:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Fuentes&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 16:27 23 nov 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l34&quot; &gt;Línea 34:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 34:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Fuentes ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Fuentes ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [https://mapcarta.com/es/W318018521&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [https://www.5septiembre.cu/tag/central-5-de-septiembre/]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [https://ipsnoticias.net/2014/09/el-azucar-cubano-adquiere-protagonismo-energetico/cuba-chica-12/]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Registros locales del municipio Jagüey Grande.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Registros locales del municipio Jagüey Grande.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Archivos de la Empresa Agroindustrial Azucarera.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Archivos de la Empresa Agroindustrial Azucarera.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irma gt</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4629826&amp;oldid=prev</id>
		<title>Josejr96: Página creada con «{{Construcción |nombre = Central 5 de Septiembre |imagen = Central_5_de_Septiembre.jpg |pie = Vista del central azucarero |tipo = Ingenio azucarero |ubicación = Jagüey G…»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Central_5_de_septiembre&amp;diff=4629826&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-21T15:54:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con «{{Construcción |nombre = Central 5 de Septiembre |imagen = Central_5_de_Septiembre.jpg |pie = Vista del central azucarero |tipo = Ingenio azucarero |ubicación = Jagüey G…»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Construcción&lt;br /&gt;
|nombre = Central 5 de Septiembre&lt;br /&gt;
|imagen = Central_5_de_Septiembre.jpg&lt;br /&gt;
|pie = Vista del central azucarero&lt;br /&gt;
|tipo = Ingenio azucarero&lt;br /&gt;
|ubicación = Jagüey Grande, Matanzas, Cuba&lt;br /&gt;
|fundación = 1915&lt;br /&gt;
|estado = Activo / Reconocido como patrimonio industrial&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Central 5 de Septiembre''' es un ingenio azucarero cubano situado en el municipio de [[Jagüey Grande]], provincia de [[Matanzas]]. Fundado en 1915 bajo el nombre de '''San José''', el central fue rebautizado tras el triunfo de la [[Revolución Cubana]] en homenaje a la fecha histórica del levantamiento popular ocurrido en [[Cienfuegos]] el 5 de septiembre de 1957. Su trayectoria productiva y su impacto social lo convierten en un referente de la industria azucarera en la región occidental del país.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ubicación ==&lt;br /&gt;
El central se encuentra en el municipio Jagüey Grande, al sur de la provincia de Matanzas. La zona está comunicada por carreteras y líneas férreas cañeras que facilitaron el traslado de caña y la salida de azúcar hacia puertos nacionales.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Historia ==&lt;br /&gt;
El ingenio surgió con el nombre de '''San José'''. Tras el triunfo revolucionario, fue renombrado como '''5 de Septiembre''' en homenaje a la insurrección naval y popular de Cienfuegos. Durante el siglo XX atravesó procesos de modernización y ajustes organizativos, manteniendo su papel como centro de empleo y formación de oficios vinculados a la industria azucarera. En la década de 1990 alcanzó altos niveles de producción, consolidándose como uno de los centrales más importantes de Matanzas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Producción ==&lt;br /&gt;
* Capacidad de molida: más de 5 000 toneladas de caña por día.&lt;br /&gt;
* Récord histórico: sobrepasó las 70 000 toneladas de azúcar en campañas destacadas.&lt;br /&gt;
* Aprovechamiento de subproductos: mieles, bagazo y energía para autoconsumo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Impacto socioeconómico ==&lt;br /&gt;
El central ha sido motor de empleo directo e indirecto para la comunidad, articulando el trabajo agrícola en los bateyes y cooperativas cañeras con la actividad industrial. Su influencia promovió la creación de viviendas, escuelas, comercios y servicios básicos, además de fomentar un tejido social caracterizado por la vida del batey y las tradiciones vinculadas a la zafra.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Cultura y tradiciones ==&lt;br /&gt;
La zafra y la vida del batey moldearon prácticas culturales locales: festividades vinculadas al inicio y cierre de campañas, peñas deportivas y la transmisión de oficios de generación en generación. El central es también un referente identitario para antiguos trabajadores y sus familias.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Véase también ==&lt;br /&gt;
* [[Industria azucarera en Cuba]]&lt;br /&gt;
* [[Matanzas]]&lt;br /&gt;
* [[Jagüey Grande]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Fuentes ==&lt;br /&gt;
* Registros locales del municipio Jagüey Grande.&lt;br /&gt;
* Archivos de la Empresa Agroindustrial Azucarera.&lt;br /&gt;
* Publicaciones provinciales sobre patrimonio industrial en Matanzas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categoría:Ingenios azucareros de Cuba]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Economía de Matanzas]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Jagüey Grande]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Historia industrial de Cuba]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Josejr96</name></author>
		
	</entry>
</feed>