<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ticunas</id>
	<title>Ticunas - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ticunas"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-21T01:59:30Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones para esta página en el wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.16</generator>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234574&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javiermartin jc en 18:43 17 oct 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234574&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-17T18:43:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:43 17 oct 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot; &gt;Línea 9:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 9:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Nombres ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Nombres ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Nombre alterno: tikuna,tukuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Nombre alterno: &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;tikuna&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;,&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;tukuna&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Lengua: La familia lingüística es independiente, con raíces Tupí.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Lengua: La familia lingüística es independiente, con raíces Tupí.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La palabra ticuna parece ser un término de origen [[Tupí]], que utilizaban otras etnias para denominar a los –hombres de negro-, aquellos que se pintaban.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;La palabra ticuna parece ser un término de origen [[Tupí]], que utilizaban otras etnias para denominar a los –hombres de negro-, aquellos que se pintaban.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4234568:rev-4234574 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Javiermartin jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234568&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javiermartin jc en 18:39 17 oct 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234568&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-17T18:39:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:39 17 oct 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Normalizar|motivo=Cambiar plantilla por [[Plantilla:Etnia]]}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Normalizar|motivo=Cambiar plantilla por [[Plantilla:Etnia]]}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{otros usos|Ticuna (desambiguación)}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Ticunas&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Ticunas&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Javiermartin jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234527&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javiermartin jc en 18:22 17 oct 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234527&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-17T18:22:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;amp;diff=4234527&amp;amp;oldid=4234523&quot;&gt;Mostrar los cambios&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Javiermartin jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234523&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javiermartin jc: Javiermartin jc trasladó la página Ticuna a Ticunas</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=4234523&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-10-17T18:17:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Javiermartin jc trasladó la página &lt;a href=&quot;/Ticuna&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;Ticuna&quot;&gt;Ticuna&lt;/a&gt; a &lt;a href=&quot;/Ticunas&quot; title=&quot;Ticunas&quot;&gt;Ticunas&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:17 17 oct 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Sin diferencias)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Javiermartin jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1834731&amp;oldid=prev</id>
		<title>Marcelo jc.stgo en 13:05 21 mar 2013</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1834731&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2013-03-21T13:05:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 13:05 21 mar 2013&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|imagen=&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Ticuna&lt;/del&gt;.&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;jpg&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|imagen=&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ticuna&lt;/ins&gt;.&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;jpeg&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|concepto= Población indígena que habitan en Colombia&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|concepto= Población indígena que habitan en Colombia&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-1535046:rev-1834731 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Marcelo jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1535046&amp;oldid=prev</id>
		<title>Yaima ciget.ssp en 20:23 29 may 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1535046&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2012-05-29T20:23:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 20:23 29 may 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{Normalizar|motivo=Motivo de la normalización}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-1535037:rev-1535046 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Yaima ciget.ssp</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1535037&amp;oldid=prev</id>
		<title>Yaima ciget.ssp en 20:19 29 may 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1535037&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2012-05-29T20:19:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;amp;diff=1535037&amp;amp;oldid=1533099&quot;&gt;Mostrar los cambios&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Yaima ciget.ssp</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1533099&amp;oldid=prev</id>
		<title>Arletisjcconsolacion en 18:57 28 may 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1533099&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2012-05-28T18:57:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:57 28 may 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;{{Normalizar|motivo=Motivo de la normalización}}&lt;/ins&gt;Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Definición&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|Nombre=Los Ticuna&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-1532727:rev-1533099 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Arletisjcconsolacion</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1532727&amp;oldid=prev</id>
		<title>Marcelo jc.stgo: Página creada con 'Ticuna {{Definición |Nombre=Los Ticuna |imagen=Ticuna.jpg |concepto= Población indígena que habitan en Colombia }} ==NOMBRES== Nombre alterno: tikuna, tukuna Lengua: La famil...'</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Ticunas&amp;diff=1532727&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2012-05-28T17:03:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con &amp;#039;Ticuna {{Definición |Nombre=Los Ticuna |imagen=Ticuna.jpg |concepto= Población indígena que habitan en Colombia }} ==NOMBRES== Nombre alterno: tikuna, tukuna Lengua: La famil...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Ticuna&lt;br /&gt;
{{Definición&lt;br /&gt;
|Nombre=Los Ticuna&lt;br /&gt;
|imagen=Ticuna.jpg&lt;br /&gt;
|concepto= Población indígena que habitan en Colombia&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
==NOMBRES==&lt;br /&gt;
Nombre&lt;br /&gt;
alterno: tikuna,&lt;br /&gt;
tukuna&lt;br /&gt;
Lengua:&lt;br /&gt;
La familia lingüística es independiente, con raíces Tupí.&lt;br /&gt;
La&lt;br /&gt;
palabra ticuna parece ser un término de origen [[Tupí]], que&lt;br /&gt;
utilizaban otras etnias para denominar a los –hombres de negro-,&lt;br /&gt;
aquellos que se pintaban.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==UBICACIÓN GEOGRÁFICA==&lt;br /&gt;
Se encuentran ubicados al sur de la Amazonia en el río Cotuhé,&lt;br /&gt;
[[caño Ventura]], [[Santa Lucía]], [[Buenos Aires]] y en la zona de&lt;br /&gt;
influencia de Leticia. Se asientan en los resguardos de San Antonio&lt;br /&gt;
de los Lagos, [[San Sebastián]], [[El Vergel]], [[Macedonia]],&lt;br /&gt;
Mocagua y Cothué-Putumayo, en el Departamento del Amazonas. Viven&lt;br /&gt;
también en Perú y Brasil, donde su población es de 20.000 personas&lt;br /&gt;
en el río Isa y en la región del Alto Solimoes.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==POBLACIÓN TICUNA==&lt;br /&gt;
En Colombia, los ticuna constituyen uno de los pueblos más&lt;br /&gt;
numerosos de la Cuenca Amazónica, en donde habitan aproximadamente&lt;br /&gt;
7.102 personas&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==HISTORIA TICUNA==&lt;br /&gt;
Antiguamente vivían en las riberas de los ríos Atacuarí,&lt;br /&gt;
Loreto-Yacú, y Marinacu. A finales del siglo XIX, llegaron a la&lt;br /&gt;
región las primeras migraciones que trajeron consigo la creación de&lt;br /&gt;
poblados mestizos y el establecimiento de misiones católicas. Esta&lt;br /&gt;
nueva lógica de ocupación espacial influyó en la sedentarización&lt;br /&gt;
de algunos grupos. Para este mismo período, el conflicto&lt;br /&gt;
colombo-peruano y la explotación cauchera -basada en el sistema de&lt;br /&gt;
endeude- afectó significativamente a la población. Durante el siglo&lt;br /&gt;
XX, los indígenas participaron como mano de obra en las bonanzas&lt;br /&gt;
extractivas de madera, pieles y coca.&lt;br /&gt;
==CULTURA TICUNA==&lt;br /&gt;
De acuerdo a su cosmovisión, antes de ser hombres fueron peces&lt;br /&gt;
hasta que su padre Yoi los sacó de las aguas, utilizando como&lt;br /&gt;
carnada pedazos de yuca. En sus rituales se destaca la “fiesta de&lt;br /&gt;
pelazón“, realizada para marcar el paso a la adultez de las&lt;br /&gt;
jóvenes ticuna. &lt;br /&gt;
El sistema de representación Ticuna destaca a dos héroes: Yoi e&lt;br /&gt;
Ipi. El primero es un héroe civilizador que hizo a la gente,&lt;br /&gt;
determinó las leyes y costumbres y fijó los principales elementos&lt;br /&gt;
de la cultura tanto material como social. Ipi, por su parte, es un&lt;br /&gt;
héroe desobediente y terco, símbolo de la desorganización. Estos&lt;br /&gt;
dos personajes son parte del mito de origen, el cual cuenta: &amp;quot;Nutapa&lt;br /&gt;
se estaba bañando en una quebrada cuando unas avispas, que había&lt;br /&gt;
mandado su esposa, le picaron las rodillas produciéndole hinchazón.&lt;br /&gt;
De la rodilla derecha nació Yoi con su hermana Mowacha y de la&lt;br /&gt;
izquierda Ipi y su hermana Aikia. Cuando los hermanos crecieron&lt;br /&gt;
pasaron varias aventuras, entre las cuales se destaca la adquisición&lt;br /&gt;
de la luz del día, lograda al tumbar el árbol que cubría todo el&lt;br /&gt;
cielo con su follaje con ayuda de la ardilla que se casó con Aikia.&lt;br /&gt;
Después Yoi consigue mujer, que fue seducida por Ipi, quien es&lt;br /&gt;
castigado por su hermano exigiéndole rallar huito. Realizando esta&lt;br /&gt;
tarea Ipi se ralla a sí mismo. El desecho del Huito es arrojado al&lt;br /&gt;
agua, y sirvió como alimento a algunos peces que capturados, dieron&lt;br /&gt;
origen a varios animales, a los indígenas Ticuna y a los demás&lt;br /&gt;
indígenas que viven en el amazonas. &lt;br /&gt;
Antes de separarse Yoi e Ipi hicieron una comida de despida que&lt;br /&gt;
significó la adquisición del clan y por consiguiente la pertenencia&lt;br /&gt;
a una de las dos mitades existentes en la sociedad Ticuna. Ipi quería&lt;br /&gt;
ir al oriente, pero Yoi, en la noche, le dio vuelta al mundo e Ipi&lt;br /&gt;
engañado se fue al occidente, mientras Yoi partió con rumbo&lt;br /&gt;
contrario&amp;quot;. (Fajardo y Torres, 1987). &lt;br /&gt;
Aunque esta creencia se mantiene, la influencia de las religiones&lt;br /&gt;
católica y protestante ocasionó un sincretismo de concepciones, al&lt;br /&gt;
punto de que existen referencias donde Yoi es concebido como Cristo. &lt;br /&gt;
Los Ticuna dividen en tres partes el mundo: &lt;br /&gt;
- Mundo superior, subdividido a su vez en tres partes: en la&lt;br /&gt;
primera habitan hombres parecidos a los seres humanos; en la segunda&lt;br /&gt;
habitan las almas de los muertos con Tae, un ser mitológico; y en la&lt;br /&gt;
tercera habitan los reyes buitres (Vultur papa). &lt;br /&gt;
- Mundo Inferior: Conformado por toda la parte acuática. Allí&lt;br /&gt;
habitan demonios y humanos extraños llenos de defectos (ciegos,&lt;br /&gt;
enanos, gente sin ano).&lt;br /&gt;
- Mundo Intermedio: Es la superficie de la tierra, habitado por&lt;br /&gt;
los hombres y algunos demonios. &lt;br /&gt;
Una figura importante de la cultura es el chamán, intermediario&lt;br /&gt;
entre los hombres y los espíritus. Su poder nace de la relación que&lt;br /&gt;
establecen con los espíritus de algunos árboles. La persona que&lt;br /&gt;
quiera ser chamán tiene que ser iniciada por otro chamán para que&lt;br /&gt;
lo ponga en contacto con los espíritus. Su adiestramiento se efectúa&lt;br /&gt;
durante las noches dentro de una rigurosa disciplina que obliga a&lt;br /&gt;
abstenerse de tener relaciones sexuales, consumir bebidas&lt;br /&gt;
alcohólicas, tomar los rayos del sol, comer alimentos grasosos y&lt;br /&gt;
picantes. Tras el adiestramiento, el nuevo chamán estará en&lt;br /&gt;
capacidad de curar succionando tabaco y aplicando hierbas y&lt;br /&gt;
sustancias medicinales. Sus conocimientos también pueden generar&lt;br /&gt;
maleficios y hasta la muerte cuando se lo proponen. &lt;br /&gt;
Uno de los rituales más llamativos es el aislamiento de las niñas&lt;br /&gt;
durante su primera menstruación, en una habitación cerrada separada&lt;br /&gt;
de la unidad familiar. Después de estar aislada recibe las&lt;br /&gt;
instrucciones míticas para hacer su transformación de niña a mujer&lt;br /&gt;
adulta. La orientación es atendida por su madre y su tío materno,&lt;br /&gt;
mientras el padre se encarga de organizar una fiesta de bienvenida y&lt;br /&gt;
presentación. La niña, entonces, es adornada con pintura facial y&lt;br /&gt;
corporal, vestida con yanchama y su cabeza adornada con una diadema&lt;br /&gt;
de plumas. Durante la fiesta se danza y la niña es despojada de su&lt;br /&gt;
cabello como símbolo de transformación. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==VIVIENDA TICUNA==&lt;br /&gt;
Tradicionalmente habitaban en malokas distribuidas de manera&lt;br /&gt;
dispersa en el territorio. El patrón de asentamiento gradualmente se&lt;br /&gt;
ha transformado hacia el modelo de poblados, impulsados por la&lt;br /&gt;
influencia de la iglesia católica o de los entes territoriales para&lt;br /&gt;
facilitar la atención y prestación de servicios. En los&lt;br /&gt;
asentamientos se construyen casas unifamiliares de forma rectangular,&lt;br /&gt;
sobre plataforma, techo a dos aguas cubierto de palma caraná tejida&lt;br /&gt;
o de zinc, paredes en tabla. La cocina generalmente se encuentra&lt;br /&gt;
fuera de la vivienda, en un pequeño cobertizo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ORGANIZACIÓN SOCIOPOLÍTICA TICUNA==&lt;br /&gt;
Los Ticuna conciben el mundo natural como un todo, donde el hombre&lt;br /&gt;
hace parte de las plantas, de los árboles, de los animales de monte&lt;br /&gt;
y de los &amp;quot;seres del agua&amp;quot;. El orden de lo humano se&lt;br /&gt;
clasifica bajo la denominación Kiá, como concepto de gente, que&lt;br /&gt;
guarda relación directa con un totemismo. Esa relación entre&lt;br /&gt;
naturaleza y cultura sustenta la base social Ticuna, donde los Kiá&lt;br /&gt;
son el eje fundamental. &lt;br /&gt;
De esta forma se constituyen unidades patrilineales de carácter&lt;br /&gt;
exogámico. &amp;quot;Los Kiá designan una clasificación nominal de&lt;br /&gt;
carácter totémico, articulada a las series aire - tierra - agua, de&lt;br /&gt;
acuerdo con el medio, del cual se toma la nominación relacionada con&lt;br /&gt;
aves, plantas o animales de tierra y/o agua&amp;quot; (Fajardo y Torres,&lt;br /&gt;
1987).&lt;br /&gt;
El matrimonio está permitido entre primos cruzados tanto patri&lt;br /&gt;
como matrilineales y es de carácter exogámico. Es un acuerdo con un&lt;br /&gt;
sistema de alianza entre unidades de filiación patrilineal (Kiá),&lt;br /&gt;
siendo el ego masculino del Kiá X, el que adquiere a una mujer Kiá&lt;br /&gt;
Y, donando una mujer, generalmente su hija, al Kiá Y. Ello permite&lt;br /&gt;
configurar una organización social diferenciada en dos mitades, es&lt;br /&gt;
decir, cada aldea está dividida en dos mitades exogámicas&lt;br /&gt;
diferenciadas que se relacionan por alianzas. &lt;br /&gt;
Dentro de la organización familiar existe la figura del Curaca,&lt;br /&gt;
quien cohesiona y coordina la vida social de la aldea. Este cargo es&lt;br /&gt;
ocupado por un hombre adulto, elegido por toda la comunidad mediante&lt;br /&gt;
votación para un período de dos años, que tiene como función ser&lt;br /&gt;
el vocero de su comunidad ante las instituciones. El debe saber leer&lt;br /&gt;
y escribir, poseer el conocimiento básico de su cultura y la&lt;br /&gt;
capacidad para comunicarse con los &amp;quot;blancos&amp;quot;. En el pasado&lt;br /&gt;
el Curaca era simultáneamente el jefe guerrero o el chamán.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ECONOMÍA TICUNA==&lt;br /&gt;
La horticultura rudimentaria de roza, tala y quema, en terrenos&lt;br /&gt;
denominados chagras, así como la caza, pesca y recolección de&lt;br /&gt;
frutos silvestres y en menor medida el comercio de sus productos y&lt;br /&gt;
artesanías, constituyen la base de su economía. Los principales&lt;br /&gt;
productos de cultivo son la yuca dulce, yuca amarga o brava, maíz,&lt;br /&gt;
plátano, ñame, umarí, caimo y frutales como la piña. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El trabajo se divide por sexo, el hombre se dedica a la caza,&lt;br /&gt;
pesca, tumba, quema y preparación de la chagra para cultivo, en&lt;br /&gt;
ocasiones trabaja como jornalero, mientras las mujeres se dedican a&lt;br /&gt;
las actividades del hogar, crianza de los niños, cultivo de la&lt;br /&gt;
chagra. Comparten las actividades de cosecha y fabricación de&lt;br /&gt;
artesanías.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Fuentes==&lt;br /&gt;
Arango y Sánchez. Los pueblos indígenas de Colombia&lt;br /&gt;
1997.&lt;br /&gt;
Camacho González, Hugo A. Compilador. Nuestras Caras de&lt;br /&gt;
Fiesta, tercer Mundo editores, Santa Fe de Bogotá, 1996.&lt;br /&gt;
Dane:&lt;br /&gt;
Censo 1993 -Proyección 2001-.&lt;br /&gt;
Sánchez, Oscar. Los Ticuna hoy,&lt;br /&gt;
relaciones interétnicas en dos comunidades indígenas. Tesis de&lt;br /&gt;
grado Departamento de Antropología, Facultad de Ciencias Humanas,&lt;br /&gt;
Universidad Nacional, Bogotá, 1990.&lt;br /&gt;
Fundación Hemera - Etnias&lt;br /&gt;
de Colombia&lt;br /&gt;
Los Pueblos Indígenas de Colombia en el umbral del Nuevo milenio&lt;br /&gt;
– DNP – Departamento&lt;br /&gt;
Nacional de Planeación&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Comunidades_aborígenes]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Marcelo jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
</feed>