<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Combate_de_La_Estacada</id>
	<title>Combate de La Estacada - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Combate_de_La_Estacada"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-21T06:17:07Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones para esta página en el wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.16</generator>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=4655924&amp;oldid=prev</id>
		<title>Javiermartin jc: Texto reemplazado: «Categoría:Guerra de los Diez Años (1868-1878)» por «Categoría:Guerra de los Diez Años»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=4655924&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-02-26T03:57:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Texto reemplazado: «&lt;a href=&quot;/index.php?title=Categor%C3%ADa:Guerra_de_los_Diez_A%C3%B1os_(1868-1878)&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;Categoría:Guerra de los Diez Años (1868-1878) (la página no existe)&quot;&gt;Categoría:Guerra de los Diez Años (1868-1878)&lt;/a&gt;» por «&lt;a href=&quot;/Categor%C3%ADa:Guerra_de_los_Diez_A%C3%B1os&quot; title=&quot;Categoría:Guerra de los Diez Años&quot;&gt;Categoría:Guerra de los Diez Años&lt;/a&gt;»&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 03:57 26 feb 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l33&quot; &gt;Línea 33:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 33:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* José Luciano Franco. Antonio Maceo. Apuntes para una historia de su vida, 3 t., La Habana, 1973. Tomo I. Pág. 59. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* José Luciano Franco. Antonio Maceo. Apuntes para una historia de su vida, 3 t., La Habana, 1973. Tomo I. Pág. 59. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Historia_de_Cuba]] [[Categoría:Guerras de independencia de Cuba]] [[Categoría:Guerra de los Diez Años &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;(1868-1878)&lt;/del&gt;]] [[Categoría:Batallas de la Guerra de los Diez Años]] [[Categoría:Hechos de la historia de Cuba]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Historia_de_Cuba]] [[Categoría:Guerras de independencia de Cuba]] [[Categoría:Guerra de los Diez Años]] [[Categoría:Batallas de la Guerra de los Diez Años]] [[Categoría:Hechos de la historia de Cuba]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-3660806:rev-4655924 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Javiermartin jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=3660806&amp;oldid=prev</id>
		<title>Reynier idict: /* Fuentes */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=3660806&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-03-23T18:00:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Fuentes&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:00 23 mar 2020&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l23&quot; &gt;Línea 23:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 23:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Arcadio Ríos. Hechos y personajes de la Historia de Cuba. Recopilación Bibliográfica. La Habana, 2015. 320 p.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Arcadio Ríos. Hechos y personajes de la Historia de Cuba. Recopilación Bibliográfica. La Habana, 2015. 320 p.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Diccionario &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;enciclopédico &lt;/del&gt;de Historia Militar de Cuba. Tomo II. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Acciones combativas&lt;/del&gt;. Centro de Estudios Militares de las FAR&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, 2006&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Diccionario &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Enciclopédico &lt;/ins&gt;de Historia Militar de Cuba&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]. Primera parte (1510 - 1898)&lt;/ins&gt;. Tomo II &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Acciones Combativas&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[Ediciones Verde Olivo]], Ciudad de La Habana, 2014. Página 114&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Colectivo de autores del [[&lt;/ins&gt;Centro de Estudios Militares de las FAR&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] (CEMI)&lt;/ins&gt;. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Colectivo de autores. Mayor general Máximo Gómez. Sus campañas militares, La Habana, 1986. Tomo I. Págs. 50-51. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* Colectivo de autores. Mayor general Máximo Gómez. Sus campañas militares, La Habana, 1986. Tomo I. Págs. 50-51. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-3566323:rev-3660806 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Reynier idict</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=3566323&amp;oldid=prev</id>
		<title>Carlos idict: /* Fuentes */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=3566323&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-10-23T18:47:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Fuentes&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:47 23 oct 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l33&quot; &gt;Línea 33:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 33:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* José Luciano Franco. Antonio Maceo. Apuntes para una historia de su vida, 3 t., La Habana, 1973. Tomo I. Pág. 59. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* José Luciano Franco. Antonio Maceo. Apuntes para una historia de su vida, 3 t., La Habana, 1973. Tomo I. Pág. 59. &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Historia_de_Cuba]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Historia_de_Cuba&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] [[Categoría:Guerras de independencia de Cuba]] [[Categoría:Guerra de los Diez Años (1868-1878)]] [[Categoría:Batallas de la Guerra de los Diez Años]] [[Categoría:Hechos de la historia de Cuba&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-2608784:rev-3566323 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Carlos idict</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=2608784&amp;oldid=prev</id>
		<title>Arcadio: Página creada con «{{Ficha_Hecho_Histórico|hecho=Combate de La Estacada|imagen=Combate5.JPG|pie =Ataque de una columna española a una concentración de fuerzas al mando de Antonio Maceo.|fe...»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Combate_de_La_Estacada&amp;diff=2608784&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-02-05T20:40:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con «{{Ficha_Hecho_Histórico|hecho=Combate de La Estacada|imagen=Combate5.JPG|pie =Ataque de una columna española a una concentración de fuerzas al mando de Antonio Maceo.|fe...»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Ficha_Hecho_Histórico|hecho=Combate de La Estacada|imagen=Combate5.JPG|pie =Ataque de una columna española a una concentración de fuerzas al mando de Antonio Maceo.|fecha=12 de julio de 1871}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Combate de La Estacada'''. El 12 de julio de 1871, una fuerte columna española de las tres armas, integrada por unos 2 000 hombres de los batallones de Cazadores de Reus, Ingenieros y Cazadores de San Quintín, así como otras fuerzas bajo el mando de los coroneles Valera Heredia y Cañizal, y mando superior del general Carlos Palanca, atacó una concentración de fuerzas de la División Cuba del [[Ejército Libertador]], bajo el mando del teniente coronel [[Antonio Maceo]] que, por orden del jefe de la División, mayor general [[Máximo Gómez]], se habían reunido en este lugar.&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
==Localización==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El lugar que era conocido como La Estacada se encontraba a unos 28 km al noroeste de la ciudad de [[Guantánamo]], en el actual municipio de El Salvador. Es una zona de relieve montañoso, en esa época cubierta de bosques y matorrales.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Contexto==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El 20 de julio de 1870, tras la muerte de Donato Mármol, Máximo Gómez ocupó la jefatura de la División Cuba, que abarcaba las jurisdicciones de [[Baracoa]], Guantánamo, [[Santiago de Cuba]] y [[El Cobre]]. Ese año respondió a los anuncios de pacificación del gobierno colonial con las acciones de Río Abajo, El Mijial, Pinalito, Majaguabo, El Cristal, Ti Arriba, Nuevo Mundo y La Socapa. El 4 de enero de 1871 atacó a [[Guisa]]. En julio preparó la invasión y campaña de Guantánamo, el día 6 de ese mes libró el combate de Loma de la Galleta, y el 12 el de La Estacada. Esa campaña se extendió hasta mayo de 1872.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Desarrollo==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
La ofensiva de la columna española contra la agrupación de tropas cubanas se inició a las 07:00 horas. Las características del terreno favorecían a las fuerzas patrióticas, pues el sitio solo tenía acceso practicable por una vía muy estrecha. Esto impedía al enemigo cualquier maniobra de envolvimiento o flanqueo, por lo que el jefe español ordenó que una tropa de 200 hombres intentara el asalto por la retaguardia de la posición cubana, con el apoyo de la artillería y de una tropa de unos 150 efectivos dislocada en una elevación del flanco derecho de los insurrectos. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El combate se prolongó durante todo el día. Los repetidos asaltos de los efectivos coloniales fueron rechazados por los cubanos mediante el fuego y el empleo de grandes piedras lanzadas desde las alturas, en especial cuando el enemigo avanzaba por el frente de la posición atacada. Con la llegada de la noche el ataque quedó suspendido, ocasión que aprovecharon los patriotas para replegarse dejando falsos rastros y fraccionando las fuerzas con vistas a concentrarse nuevamente en el mismo punto cuando el adversario lo abandonara. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
En esta acción los españoles tuvieron 11 muertos y 13 prisioneros, y se le ocuparon varias armas largas y otros efectos. Posteriormente, cuando Gómez recibió el parte, consideró que debió evitarse porque comprometía la invasión a la zona guantanamera, pero como escribió tiempo después, era muy difícil pretender que hombres del calibre de los Maceo, Prado, Paquito Borrero y otros bravos que allí se encontraban, se resignaran a no enfrentar al enemigo. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Fuentes==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Arcadio Ríos. Hechos y personajes de la Historia de Cuba. Recopilación Bibliográfica. La Habana, 2015. 320 p.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Diccionario enciclopédico de Historia Militar de Cuba. Tomo II. Acciones combativas. Centro de Estudios Militares de las FAR, 2006.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Colectivo de autores. Mayor general Máximo Gómez. Sus campañas militares, La Habana, 1986. Tomo I. Págs. 50-51. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Urbano, Margarita y Bernardo Gómez Toro. Archivo del mayor general Máximo Gómez, v. 1, tomo único, época primera, Guerra de los Diez Años, La Habana, 1959. Pág. 78.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Abelardo Padrón Valdés. Guillermón Moncada. Vida y hazañas de un general, La Habana, 1980. Pág. 31. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* José Luciano Franco. Antonio Maceo. Apuntes para una historia de su vida, 3 t., La Habana, 1973. Tomo I. Pág. 59. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Historia_de_Cuba]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Arcadio</name></author>
		
	</entry>
</feed>