<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Endrino</id>
	<title>Endrino - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Endrino"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-16T01:53:28Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones para esta página en el wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.16</generator>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2948542&amp;oldid=prev</id>
		<title>Lina torres: /* Referencias */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2948542&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2017-09-05T03:05:38Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Referencias&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 03:05 5 sep 2017&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l50&quot; &gt;Línea 50:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 50:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{listaref|2}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{listaref|2}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Plantas]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Plantas&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] [[Categoría:Frutas]] [[Category:Árboles_frutales&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-2261488:rev-2948542 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Lina torres</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2261488&amp;oldid=prev</id>
		<title>Humberto0601ad jc: /* Notas */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2261488&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-06-15T19:33:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Notas&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 19:33 15 jun 2014&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l45&quot; &gt;Línea 45:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 45:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Notas ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Notas ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;{{listaref|&lt;/del&gt;group=&amp;quot;nota&amp;quot;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;&amp;lt;references &lt;/ins&gt;group=&amp;quot;nota&amp;quot;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;/&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-2261487:rev-2261488 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Humberto0601ad jc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2261487&amp;oldid=prev</id>
		<title>Humberto0601ad jc: Página creada con '{{Planta|nombre= endrino|imagen= endrino.jpg|reino=Plantae|Clase=Magnoliopsida| División=Magnoliopsida|familia=Vitaceae|género= Prunus|Especie: P. spinosa}}  '''''Prunus spino...'</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Endrino&amp;diff=2261487&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-06-15T19:32:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con &amp;#039;{{Planta|nombre= endrino|imagen= endrino.jpg|reino=Plantae|Clase=Magnoliopsida| División=Magnoliopsida|familia=Vitaceae|género= Prunus|Especie: P. spinosa}}  &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Prunus spino...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Planta|nombre= endrino|imagen= endrino.jpg|reino=Plantae|Clase=Magnoliopsida| División=Magnoliopsida|familia=Vitaceae|género= Prunus|Especie: P. spinosa}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''Prunus spinosa''''', el '''endrino,'''&amp;lt;ref&amp;gt;Nombre vulgar preferido en castellano, en ''Árboles: guía de campo''; Johnson, Owen y More, David; traductor: Pijoan Rotger, Manuel, ed. Omega, 2006. ISBN 13: 978-84-282-1400-1. Versión en [[Idioma español|español]] de la ''Collins Tree Guide''.&amp;lt;/ref&amp;gt; es un arbusto [[caducifolio]], muy enmarañado y espinoso de hasta 4 metros de altura. Su distribución natural corresponde con Europa Central y Meridional excluyendo las regiones más occidentales y sureñas de la Península Ibérica, Asia occidental (Turquía e Irán) y el norte de Argelia y Túnez. Hay que tener cuidado para no confundirlo (a veces es difícil de distinguir) con el ''[[Prunus insititia]]'' o [[ciruelo]] silvestre.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Suele formar grandes espesuras gracias a su fácil y densa reproducción por retoños que brotan de sus [[raíz (botánica)|raíces]]. Tiene las ramillas divergentes, pardo-oscuras, más o menos pilosas en su juventud y rematadas frecuentemente en una espina; los tallos viejos, en cambio, presentan la corteza agrisada. Sus ramas espinosas soportan pequeñas [[hoja]]s ovales y [[pecíolo|pecioladas]] de implantación alterna. Las [[flor]]es son blancas y pentámeras. Su apertura tiene lugar antes de la aparición de las primeras hojas. Durante el [[invierno]] pierde las hojas y, en [[primavera]], antes de que brote el nuevo follaje, aparecen las flores.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sinónimos ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*''Druparia spinosa'' (L.) Clairv.&lt;br /&gt;
*''Prunus acacia'' [[Crantz]]&lt;br /&gt;
*''Prunus amygdaliformis'' [[Carlos Pau Español|Pau]]&lt;br /&gt;
*''Prunus amygdaloides'' Pau ex [[Zapater]]&lt;br /&gt;
*''Prunus communis'' subsp. ''spinosa'' (L.) [[Syme]] ''in'' [[Sm.]]&lt;br /&gt;
*''Prunus communis'' var. spinosa'' (L.) [[Hook.]] &amp;amp; [[Arn.]] ''in'' Hook.&lt;br /&gt;
*''Prunus insititia'' var. ''spinosa'' (L.) [[Weston]]&lt;br /&gt;
*''Prunus praecox'' [[Salisb.]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' subsp. ''insititioides'' ([[Ficalho]] &amp;amp; [[Cout.]]) [[Franco]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''amygdaliformis'' (Pau) [[Willk.]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''balearica'' Willk.&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''dasyphylla'' [[Schur]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''genuina'' Ficalho &amp;amp; Cout.&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''inermis'' [[P.Palau]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''insititioides'' Ficalho &amp;amp; Cout.&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''longifolia'' [[D.Gut.]]&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''pubescens'' Ficalho &amp;amp; Cout.&lt;br /&gt;
*''Prunus spinosa'' var. ''subcinerea'' Cout.&amp;lt;ref name = RJB/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Nombres vernáculos ==&lt;br /&gt;
*Castellano: ablunos, abranal, abreculos, abrueño, abrunal (2), abruneiro, abruno (2), abruno bravo, abrunos, abruñal, abruñeiro, abruñero, abruño (2), abruño montesino, abruñu, acacia bastarda, acacia de ciruelas montesinas, acacia silvestre, agavanza, amargaleja (2), amargalejo (4), ameijana, amenjana, amenjina, amenxaneira, andrina (9), andrina bravía, andrinal (4), andrinas (2), andriniega, andriniegu, andrinillo de monte (2), andrino (13), andrino bravío, andrino montesino, andrinu, androla, andrín (2), apruno, arangonero, aranón, arañonero (5), arañones (4), arañón (14), arañón negro, arrascaculos, arto, arto arañonero, arto negro (2), arán (3), asarero, briñón (4), brueño, brunal (2), brunera, bruno (4), bruno bravo, bruno escambrión, bruno montesino (2), bruñal (2), bruñedo, bruñera (3), bruñero, bruño (13), bruño montesino, bruños, cambrón, carrascos, cascabelillo, cernaculo, cerraculo, chilindrina, chilindrino, chinchón, cinorrodon, ciroletas, cirolilla, cirolillas de gato, cirolillo (3), ciruela montesina, ciruelica de gato, ciruelicos bordes, ciruelicos montesinos, ciruelillo endrino, ciruelillo loco, ciruelo, ciruelo amargalejo (3), ciruelo borde (8), ciruelo bravo, ciruelo bravío, ciruelo de pájaro, ciruelo endrino (7), ciruelo montesino (5), ciruelo salvaje, ciruelo silvestre (11), ciruelo silvestre mayor, ciruelo silvestre que lleva los bruños, ehpino, embruno, endrina (16), endrinas (3), endrinera (5), endrinero, endrino (63), endrino brunero, endrino montés, endrino prunero, endrino salvaje, endrinos, escambrones, escambrón, escaramujo, escayu, espina negra, espinero, espinillo, espinillo bruño, espino (10), espino andrinero (2), espino de abrunos, espino de atar, espino de perunos, espino endrinero, espino endrino, espino gato, espino negral (5), espino negrero, espino negro (21), espino peronal, espino prunal, garañones, grumo, grunal, gruñera, gruño (3), gruñolera (3), gruñon, gruñón, indrina, ispinu, ispinu de andrinas, lendrina, lendrinas, maj&lt;br /&gt;
uelicos bordes, marañón (8), meijanal, mijuelu, mijuetu, negral, pacharán, peruno, priñonera, priñonero, priñoné, pruna, prunal (4), prunillo, pruno (5), prunu, pumas de gato, pumica de gato, pumicas de gato, ragaña, regaña, regañona, rosal silvestre, tapaculo, zarza lobera, zarzarrosa. Las cifras entre paréntesis indican la frecuencia del vocablo en España&amp;lt;ref name = RJB&amp;gt;[http://www.anthos.es/index.php ''Prunus spinosa'' en Anthos-Sistema de información de las plantas de España (requiere búsqueda)]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Fruto ==&lt;br /&gt;
El [[fruto]] del endrino se conoce como '''endrina''' (o '''arañón''' en zonas de [[Aragón]], [[Burgos]], [[Navarra]] y [[País Vasco]]). Es una [[drupa]] del tamaño de un grano pequeño de uva unos 5 a 10 [[milímetro|mm]] de diámetro cuando el fruto está maduro, y de forma ovalada. El color puede ser azulado, violáceo o negruzco. Presenta una textura aterciopelada y sabor [[agridulce]]. Es un fruto muy apreciado para la elaboración de [[pacharán]].&amp;lt;ref group=nota&amp;gt;El pacharán es un licor, de entre 25 y 30% en volumen de alcohol, obtenido por la maceración de las endrinas en aguardiente anisado. Es muy característico de la región de Navarra.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Son frutos de bajo aporte calórico por su reducida proporción de [[hidrato de carbono|hidratos de carbono]]. En general, las [[frutas del bosque]] son una buena fuente de fibra, que mejora el tránsito intestinal. También son una buena fuente de [[potasio]], [[hierro]] y [[calcio]] (estos dos últimos de peor aprovechamiento que los procedentes de alimentos de origen animal), [[tanino]]s&amp;lt;ref group=nota&amp;gt;Los frutos, cuando aún están verdes, son ricos en taninos, que les confieren esa sensación de aspereza en el paladar, resultan muy astringentes y no son comestibles debido a su aspereza. Una vez que alcanzan su completa madurez, la proporción de taninos disminuye y las frutas adquieren propiedades [[laxante]]s, tónicas y depurativas.&amp;lt;/ref&amp;gt; de acción [[astringente]] y de diversos [[ácido|ácidos orgánicos]]. Sin embargo, lo que en realidad caracteriza a estas frutas es su abundancia de pigmentos naturales ([[antociano]]s y [[carotenoide]]s) de acción antioxidante.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
La '''endriniega''' es una variedad de la endrina, de mayor tamaño que éstas (pero menores que nueces) y que no es un arbusto, sino un árbol de porte bajo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Usos de la endrina ==&lt;br /&gt;
Se ha utilizado, desde la antigüedad, como [[planta medicinal]] y alimenticia. Las endrinas se utilizan en la elaboración de [[mermelada]]s y [[jalea]]s, así como para la preparación del [[pacharán]]. Se ha usado también para aromatizar otros licores.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Las [[flor]]es preparadas en tisana se han utilizado como [[laxante]]s. Los frutos, sin embargo, presentan propiedades astringentes. Con los frutos se pueden preparar mascarillas con efectos cosméticos. Su madera se emplea en tornería y para fabricar bastones. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Se han conseguido variedades de excelente calidad desde el punto de vista industrial y de un buen comportamiento agronómico. Cabe destacar que el endrino es sexualmente autoincompatible, por lo que es necesaria la presencia de más de una variedad en cada [[plantación]], para que pueda tener lugar la [[polinización]] y posterior [[fecundación]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Notas ==&lt;br /&gt;
{{listaref|group=&amp;quot;nota&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias ==&lt;br /&gt;
{{listaref|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Plantas]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Humberto0601ad jc</name></author>
		
	</entry>
</feed>