<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual</id>
	<title>María Amparo Pascual - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.ecured.cu/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-16T15:56:42Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones para esta página en el wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.16</generator>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375526&amp;oldid=prev</id>
		<title>Edeliochajc en 13:11 3 ago 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375526&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-03T13:11:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 13:11 3 ago 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l23&quot; &gt;Línea 23:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 23:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|influyó_en&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|influyó_en&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|sociedades&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|sociedades&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|premios&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|premios&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Premio Anual de Salud al trabajo&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|firma&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|firma&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López'''(Matanzas, Cuba, 29 de noviembre de 1944 - La Habana, Cuba, 25 de julio de 2023), fue una destacada investigadora y salubrista cubana, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en [[Cuba]] y [[América Latina]] desde sus inicios en el [[Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología]] y el [[Ministerio de Salud Pública]]. Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en [[Bioestadística]] de Cuba y la directora fundadora del [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López'''(Matanzas, Cuba, 29 de noviembre de 1944 - La Habana, Cuba, 25 de julio de 2023), fue una destacada investigadora y salubrista cubana, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en [[Cuba]] y [[América Latina]] desde sus inicios en el [[Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología]] y el [[Ministerio de Salud Pública]]. Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en [[Bioestadística]] de Cuba y la directora fundadora del [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==Datos==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Nació en la ciudad de [[Matanzas]] el [[29 de noviembre]] de [[1944]].&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Trayectoria profesional==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Trayectoria profesional==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Se graduó de Doctora en Medicina de la [[Universidad de La Habana]] en [[1967]].&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Concluyó estudios en la especialidad de Bioestadística, en la [[Escuela Nacional de Salud Pública]] en La Habana en 1974. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;===Docencia e investigación===&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Fue investigadora titular y profesora auxiliar de Bioestadística de la Universidad de La Habana. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Nacida en la ciudad de [[Matanzas]] el [[29 de noviembre]] de [[1944]], se graduó de Doctora en Medicina de la [[Universidad de La Habana]] en [[1967]] y de la especialidad de Bioestadística en la Escuela Nacional de Salud Pública de La Habana en 1974. Fue investigadora titular y profesora auxiliar de Bioestadística de la Universidad de La Habana. &lt;/del&gt;Profesora de la Maestría de Bioética de la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;Universidad de La Habana&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;; de la Maestría de Biotecnología en su perfil Ensayos Clínicos, del Centro de Ingeniería Genética y Biotecnología (CIGB) de Cuba; de la Maestría en Ensayos Clínicos del Cencec, entre otras. Profesora Invitada del Instituto de Fitoterapia Americana, Perú (2003-2007) y profesora invitada en universidades de diferentes países en su amplia labor como docente de pre y posgrado.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Profesora de la Maestría de Bioética de la Universidad de La Habana; de la Maestría de Biotecnología en su perfil Ensayos Clínicos, del &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Centro de Ingeniería Genética y Biotecnología&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(CIGB) de Cuba; de la Maestría en Ensayos Clínicos del Cencec, entre otras. Profesora Invitada del Instituto de Fitoterapia Americana, Perú (2003-2007) y profesora invitada en universidades de diferentes países en su amplia labor como docente de pre y posgrado.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fue miembro del grupo de Buenas Prácticas Clínicas (BPC) de la Red de Armonización de Regulaciones Farmacéuticas de la OPS-OMS (2000-2010) donde posteriormente se desempeñó como Coordinadora Regional. También fue miembro de la Sociedad Cubana de Farmacología; del Comité Nacional del Formulario de Medicamentos del Ministerio de Salud Pública; del Grupo de Expertos del Programa Científico Técnico de medicamentos y vacunas del Ministerio de Ciencia, Tecnología y Medio Ambiente (CITMA).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fue miembro del grupo de Buenas Prácticas Clínicas (BPC) de la Red de Armonización de Regulaciones Farmacéuticas de la OPS-OMS (2000-2010) donde posteriormente se desempeñó como Coordinadora Regional. También fue miembro de la Sociedad Cubana de Farmacología; del Comité Nacional del Formulario de Medicamentos del &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Ministerio de Salud Pública&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;; del Grupo de Expertos del Programa Científico Técnico de medicamentos y vacunas del &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Ministerio de Ciencia, Tecnología y Medio Ambiente&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(CITMA).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba»&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;. Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==Publicaciones y reconocimientos==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;Premio Anual de Salud al trabajo&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;'''&lt;/ins&gt;: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba». &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==Aporte y Legado==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;La [[BBC]] la reconoció como una de las científicas más influyentes de América Latina en 2013.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cuando los ensayos clínicos &lt;/del&gt;en &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cuba parecían una utopía&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;fue su conocimiento, visión &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;persistencia lo que condujo a establecer una institución como &lt;/del&gt;el &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cencec&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;en 1991. Esa fue su inestimable contribución &lt;/del&gt;a &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;la creciente industria médico farmacéutica nacional, &lt;/del&gt;que &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue &lt;/del&gt;la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;En 2018 la revista MEDICC Review le hizo y publicó una entrevista como una de las mujeres cubanas más destacadas &lt;/ins&gt;en &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ciencia&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;tecnología &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;medicina bajo &lt;/ins&gt;el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;título “El poder de la persistencia”&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;referido &lt;/ins&gt;a &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;una cualidad &lt;/ins&gt;que &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;bien &lt;/ins&gt;la &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;calificaba&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Al amparo de su dirección &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;liderazgo se creó la red nacional de &lt;/del&gt;ensayos clínicos&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;; se evaluaron &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;registraron productos líderes &lt;/del&gt;como &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Estreptoquinasa Recombinante&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;IFN alfa recombinante&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Surfacén&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Leukocim, Heberprot-P, entre otros; se diseñó &lt;/del&gt;e &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;implementó una estrategia &lt;/del&gt;de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;desarrollo académico; se realizaron proyectos &lt;/del&gt;de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;colaboración con países de América &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Europa; se implementó y certificó internacionalmente el &lt;/del&gt;sistema de gestión de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;calidad; se estableció un Programa de Evaluación de los Comités de Ética de la Investigación; y se creó el Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos, primer registro primario &lt;/del&gt;de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;la OMS en las Américas; entre otros aportes significativos&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==Aporte &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Legado==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cuando los &lt;/ins&gt;ensayos clínicos &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;en Cuba parecían una [[utopía]], fue su conocimiento, visión &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;persistencia lo que condujo a establecer una institución &lt;/ins&gt;como &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;el [[Cencec]]&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;comercialización &lt;/ins&gt;e &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;30 años &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;su vida &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual &lt;/ins&gt;sistema de gestión de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ensayos clínicos del Sistema Nacional &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Salud&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;No fue fortuito que &lt;/del&gt;la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;BBC la reconociera &lt;/del&gt;como una de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;las científicas más influyentes &lt;/del&gt;de América &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Latina en 2013 o que en 2018 la revista MEDICC Review le hiciera, &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;publicara, una entrevista como una &lt;/del&gt;de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;las mujeres cubanas más destacadas en ciencia, tecnología &lt;/del&gt;y &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;medicina bajo &lt;/del&gt;el &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;título “El poder &lt;/del&gt;de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;la persistencia”&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;referido a una cualidad que bien &lt;/del&gt;la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;calificaba&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Al amparo de su dirección y liderazgo se creó &lt;/ins&gt;la &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;red nacional de ensayos clínicos; se evaluaron y registraron productos líderes &lt;/ins&gt;como &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[Estreptoquinasa Recombinante]], [[IFN alfa recombinante]], [[Surfacén]], [[Leukocim]], [[Heberprot-P]], entre otros; se diseñó e implementó &lt;/ins&gt;una &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;estrategia &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;desarrollo académico; se realizaron proyectos de colaboración con países &lt;/ins&gt;de América y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Europa; se implementó y certificó internacionalmente el sistema de gestión de calidad; se estableció un Programa de Evaluación de los Comités de Ética &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;la Investigación; &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;se creó &lt;/ins&gt;el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Registro Público Cubano &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Ensayos Clínicos&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;primer registro primario de &lt;/ins&gt;la &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[OMS]] en las Américas; entre otros aportes significativos&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Formadora por excelencia de las nuevas generaciones expresó ante la BBC:{{Sistema:Cita| “Lo que he logrado ha sido producto del esfuerzo y la capacidad de convocar a un colectivo de trabajo, más que de un talento en especial”; y con ello reconocía el valor de quienes le siguieron en su éxito profesional y en quienes depositó sabiduría y confianza. “… Donde otras personas ven limitaciones y dificultades, yo veo una oportunidad”}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Formadora por excelencia de las nuevas generaciones expresó ante la BBC:{{Sistema:Cita| “Lo que he logrado ha sido producto del esfuerzo y la capacidad de convocar a un colectivo de trabajo, más que de un talento en especial”; y con ello reconocía el valor de quienes le siguieron en su éxito profesional y en quienes depositó sabiduría y confianza. “… Donde otras personas ven limitaciones y dificultades, yo veo una oportunidad”}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l49&quot; &gt;Línea 49:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 60:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fuentes==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fuentes==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*[http://www.cubadebate.cu/noticias/2023/07/26/fallece-la-dra-maria-amparo-pascual-lopez-precursora-de-los-ensayos-clinicos-en-cuba/ www.cubadebate.cu]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*[http://www.cubadebate.cu/noticias/2023/07/26/fallece-la-dra-maria-amparo-pascual-lopez-precursora-de-los-ensayos-clinicos-en-cuba/ www.cubadebate.cu]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Científicos]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Científicos]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Personalidades]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:Personalidades]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4375491:rev-4375526 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Edeliochajc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375491&amp;oldid=prev</id>
		<title>Edeliochajc en 11:06 3 ago 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375491&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-03T11:06:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 11:06 3 ago 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l27&quot; &gt;Línea 27:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 27:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;.&lt;/del&gt;''' &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt; Fue &lt;/del&gt;una destacada investigadora y salubrista cubana, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en [[Cuba]] y [[América Latina]] desde sus inicios en el Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología y el [[Ministerio de Salud Pública]]. Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en Bioestadística de Cuba y la directora fundadora del [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López'''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;(Matanzas, Cuba, 29 de noviembre de 1944 - La Habana, Cuba, 25 de julio de 2023), fue &lt;/ins&gt;una destacada investigadora y salubrista cubana, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en [[Cuba]] y [[América Latina]] desde sus inicios en el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;y el [[Ministerio de Salud Pública]]. Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Bioestadística&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;de Cuba y la directora fundadora del [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Trayectoria profesional==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Trayectoria profesional==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4375490:rev-4375491 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Edeliochajc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375490&amp;oldid=prev</id>
		<title>Edeliochajc en 11:02 3 ago 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375490&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-03T11:02:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 11:02 3 ago 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Línea 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Ficha de científico&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Ficha de científico&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nombre&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = María Amparo Pascual &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;López&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nombre&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = María Amparo Pascual&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|imagen&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = Maria-amparo.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|imagen&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = Maria-amparo.jpg&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|tamaño&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|tamaño&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4375488:rev-4375490 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Edeliochajc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375488&amp;oldid=prev</id>
		<title>Edeliochajc: Edeliochajc trasladó la página María Amparo Pascual López a María Amparo Pascual: mediaticamente más conocida así</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4375488&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-08-03T11:01:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Edeliochajc trasladó la página &lt;a href=&quot;/Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual_L%C3%B3pez&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;María Amparo Pascual López&quot;&gt;María Amparo Pascual López&lt;/a&gt; a &lt;a href=&quot;/Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&quot; title=&quot;María Amparo Pascual&quot;&gt;María Amparo Pascual&lt;/a&gt;: mediaticamente más conocida así&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 11:01 3 ago 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(Sin diferencias)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Edeliochajc</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373885&amp;oldid=prev</id>
		<title>Odalis jc.stgo en 00:19 30 jul 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373885&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-30T00:19:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 00:19 30 jul 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l37&quot; &gt;Línea 37:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 37:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba». Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba». Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt; &lt;/del&gt;==Aporte y Legado==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Aporte y Legado==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cuando los ensayos clínicos en Cuba parecían una utopía, fue su conocimiento, visión y persistencia lo que condujo a establecer una institución como el Cencec, en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional, que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cuando los ensayos clínicos en Cuba parecían una utopía, fue su conocimiento, visión y persistencia lo que condujo a establecer una institución como el Cencec, en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional, que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4373884:rev-4373885 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Odalis jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373884&amp;oldid=prev</id>
		<title>Odalis jc.stgo en 00:18 30 jul 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373884&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-30T00:18:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 00:18 30 jul 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot; &gt;Línea 4:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 4:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|tamaño&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|tamaño&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|descripción&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|descripción&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha_de_nacimiento&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha_de_nacimiento&amp;#160; &amp;#160; = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[29 de noviembre]] de [[1944]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_nacimiento&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_nacimiento&amp;#160; &amp;#160; = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[Matanzas]],&amp;#160; {{Bandera2|Cuba}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha_de_fallecimiento = [[25 de julio]] de [[2023]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|fecha_de_fallecimiento = [[25 de julio]] de [[2023]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_fallecimiento = [[La Habana]], {{Bandera2|Cuba}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_fallecimiento = [[La Habana]], {{Bandera2|Cuba}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|campos&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|campos&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[Bioestadística]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|cónyuge&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|cónyuge&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|hijos&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|hijos&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_residencia&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|lugar_de_residencia&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nacionalidad&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|nacionalidad&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cubana&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|institución_de_trabajo = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|institución_de_trabajo = &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt; [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec)&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|alma_mater&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|alma_mater&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160;  = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|supervisor_doctoral&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|supervisor_doctoral&amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4373883:rev-4373884 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Odalis jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373883&amp;oldid=prev</id>
		<title>Odalis jc.stgo en 00:16 30 jul 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373883&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-30T00:16:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #222; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 00:16 30 jul 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l27&quot; &gt;Línea 27:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 27:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|notas&amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; &amp;#160; = &amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López.'''&amp;#160; &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;la &lt;/del&gt;destacada investigadora y salubrista cubana&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, Dra. María Amparo Pascual López&lt;/del&gt;, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en Cuba y América Latina desde sus inicios en el Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología y el Ministerio de Salud Pública.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''María Amparo Pascual López.'''&amp;#160; &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Fue una &lt;/ins&gt;destacada investigadora y salubrista cubana, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Cuba&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;América Latina&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;desde sus inicios en el Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología y el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Ministerio de Salud Pública&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]. Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en Bioestadística de Cuba y la directora fundadora del [[Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos]] (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Entre sus lauros más distintivos están &lt;/del&gt;el &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;haber sido &lt;/del&gt;la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;primera especialista &lt;/del&gt;en Bioestadística de &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cuba &lt;/del&gt;y la &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;directora fundadora &lt;/del&gt;del Centro &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Nacional Coordinador &lt;/del&gt;de Ensayos Clínicos (&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Cencec&lt;/del&gt;), &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;única institución dedicada exclusivamente a esta actividad &lt;/del&gt;en el &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;país&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;==Trayectoria profesional==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Nacida en la ciudad de [[Matanzas]] &lt;/ins&gt;el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[29 de noviembre]] de [[1944]], se graduó de Doctora en Medicina de &lt;/ins&gt;la &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[Universidad de La Habana]] &lt;/ins&gt;en &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[1967]] y de la especialidad de &lt;/ins&gt;Bioestadística &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;en la Escuela Nacional de Salud Pública &lt;/ins&gt;de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;La Habana en 1974. Fue investigadora titular &lt;/ins&gt;y &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;profesora auxiliar de Bioestadística de &lt;/ins&gt;la &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Universidad de La Habana. Profesora de la Maestría de Bioética de la [[Universidad de La Habana]]; de la Maestría de Biotecnología en su perfil Ensayos Clínicos, &lt;/ins&gt;del Centro de &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Ingeniería Genética y Biotecnología (CIGB) de Cuba; de la Maestría en &lt;/ins&gt;Ensayos Clínicos &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;del Cencec, entre otras. Profesora Invitada del Instituto de Fitoterapia Americana, Perú (2003-2007) y profesora invitada en universidades de diferentes países en su amplia labor como docente de pre y posgrado.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Fue miembro del grupo de Buenas Prácticas Clínicas (BPC) de la Red de Armonización de Regulaciones Farmacéuticas de la OPS-OMS &lt;/ins&gt;(&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2000-2010) donde posteriormente se desempeñó como Coordinadora Regional. También fue miembro de la Sociedad Cubana de Farmacología; del Comité Nacional del Formulario de Medicamentos del Ministerio de Salud Pública; del Grupo de Expertos del Programa Científico Técnico de medicamentos y vacunas del Ministerio de Ciencia, Tecnología y Medio Ambiente (CITMA&lt;/ins&gt;)&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y &lt;/ins&gt;en el &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Sistema de Salud de Cuba»&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt; ==Aporte y Legado==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cuando los ensayos clínicos en Cuba parecían una utopía, fue su conocimiento, visión y persistencia lo que condujo a establecer una institución como el Cencec, en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional, que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cuando los ensayos clínicos en Cuba parecían una utopía, fue su conocimiento, visión y persistencia lo que condujo a establecer una institución como el Cencec, en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional, que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l37&quot; &gt;Línea 37:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 45:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;No fue fortuito que la BBC la reconociera como una de las científicas más influyentes de América Latina en 2013 o que en 2018 la revista MEDICC Review le hiciera, y publicara, una entrevista como una de las mujeres cubanas más destacadas en ciencia, tecnología y medicina bajo el título “El poder de la persistencia”, referido a una cualidad que bien la calificaba.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;No fue fortuito que la BBC la reconociera como una de las científicas más influyentes de América Latina en 2013 o que en 2018 la revista MEDICC Review le hiciera, y publicara, una entrevista como una de las mujeres cubanas más destacadas en ciencia, tecnología y medicina bajo el título “El poder de la persistencia”, referido a una cualidad que bien la calificaba.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Formadora por excelencia de las nuevas generaciones expresó ante la BBC: “Lo que he logrado ha sido producto del esfuerzo y la capacidad de convocar a un colectivo de trabajo, más que de un talento en especial”; y con ello reconocía el valor de quienes le siguieron en su éxito profesional y en quienes depositó sabiduría y confianza. “… Donde otras personas ven limitaciones y dificultades, yo veo una oportunidad”&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, fueron sus palabras cuando Medicc Review refirió la rareza de que una mujer dirigiera una institución científica en aquel entonces.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Formadora por excelencia de las nuevas generaciones expresó ante la BBC:&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;{{Sistema:Cita| &lt;/ins&gt;“Lo que he logrado ha sido producto del esfuerzo y la capacidad de convocar a un colectivo de trabajo, más que de un talento en especial”; y con ello reconocía el valor de quienes le siguieron en su éxito profesional y en quienes depositó sabiduría y confianza. “… Donde otras personas ven limitaciones y dificultades, yo veo una oportunidad”&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Nacida en la ciudad de Matanzas el 29 de noviembre de 1944, se graduó de Doctora en Medicina de la Universidad de La Habana en 1967 y de la especialidad de Bioestadística en la Escuela Nacional de Salud Pública de La Habana en 1974. Fue investigadora titular y profesora auxiliar de Bioestadística de la Universidad de La Habana. Profesora de la Maestría de Bioética de la Universidad de La Habana; de la Maestría de Biotecnología en su perfil Ensayos Clínicos, del Centro de Ingeniería Genética y Biotecnología (CIGB) de Cuba; de la Maestría en Ensayos Clínicos del Cencec, entre otras. Profesora Invitada del Instituto de Fitoterapia Americana, Perú (2003-2007) y profesora invitada en universidades de diferentes países en su amplia labor como docente de pre y posgrado.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Fue miembro del grupo de Buenas Prácticas Clínicas (BPC) de la Red de Armonización de Regulaciones Farmacéuticas de la OPS-OMS (2000-2010) donde posteriormente se desempeñó como Coordinadora Regional. También fue miembro de la Sociedad Cubana de Farmacología; del Comité Nacional del Formulario de Medicamentos del Ministerio de Salud Pública; del Grupo de Expertos del Programa Científico Técnico de medicamentos y vacunas del Ministerio de Ciencia, Tecnología y Medio Ambiente (CITMA).&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba». Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fuentes==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fuentes==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki1:diff::1.12:old-4373882:rev-4373883 --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Odalis jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373882&amp;oldid=prev</id>
		<title>Odalis jc.stgo: Página creada con «{{Ficha de científico |nombre                 = María Amparo Pascual López |imagen                 = Maria-amparo.jpg |tamaño                 =  |descripción…»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.ecured.cu/index.php?title=Mar%C3%ADa_Amparo_Pascual&amp;diff=4373882&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-30T00:11:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con «{{Ficha de científico |nombre                 = María Amparo Pascual López |imagen                 = Maria-amparo.jpg |tamaño                 =  |descripción…»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Ficha de científico&lt;br /&gt;
|nombre                 = María Amparo Pascual López&lt;br /&gt;
|imagen                 = Maria-amparo.jpg&lt;br /&gt;
|tamaño                 = &lt;br /&gt;
|descripción            = &lt;br /&gt;
|fecha_de_nacimiento    = &lt;br /&gt;
|lugar_de_nacimiento    = &lt;br /&gt;
|fecha_de_fallecimiento = [[25 de julio]] de [[2023]]&lt;br /&gt;
|lugar_de_fallecimiento = [[La Habana]], {{Bandera2|Cuba}}&lt;br /&gt;
|campos                 = &lt;br /&gt;
|cónyuge                = &lt;br /&gt;
|hijos                  = &lt;br /&gt;
|lugar_de_residencia    = &lt;br /&gt;
|nacionalidad           = &lt;br /&gt;
|institución_de_trabajo = &lt;br /&gt;
|alma_mater             = &lt;br /&gt;
|supervisor_doctoral    = &lt;br /&gt;
|estudiantes_doctorales = &lt;br /&gt;
|conocido_por           = &lt;br /&gt;
|abreviatura_bot        = &lt;br /&gt;
|abreviatura_zoo        = &lt;br /&gt;
|influenciado_por       = &lt;br /&gt;
|influyó_en             = &lt;br /&gt;
|sociedades             = &lt;br /&gt;
|premios                = &lt;br /&gt;
|firma                  = &lt;br /&gt;
|notas                  = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''María Amparo Pascual López.'''  la destacada investigadora y salubrista cubana, Dra. María Amparo Pascual López, una de las más insignes mujeres científicas de su época; precursora de los ensayos clínicos en Cuba y América Latina desde sus inicios en el Instituto Nacional de Oncología y Radiobiología y el Ministerio de Salud Pública.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Entre sus lauros más distintivos están el haber sido la primera especialista en Bioestadística de Cuba y la directora fundadora del Centro Nacional Coordinador de Ensayos Clínicos (Cencec), única institución dedicada exclusivamente a esta actividad en el país.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Cuando los ensayos clínicos en Cuba parecían una utopía, fue su conocimiento, visión y persistencia lo que condujo a establecer una institución como el Cencec, en 1991. Esa fue su inestimable contribución a la creciente industria médico farmacéutica nacional, que demandaba potenciar la evaluación clínica de sus productos para el registro, comercialización e introducción en la práctica médica. A esta institución dedicó más de 30 años de su vida y sin dudas su más imperecedero legado fue la implantación del actual sistema de gestión de ensayos clínicos del Sistema Nacional de Salud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Al amparo de su dirección y liderazgo se creó la red nacional de ensayos clínicos; se evaluaron y registraron productos líderes como Estreptoquinasa Recombinante, IFN alfa recombinante, Surfacén, Leukocim, Heberprot-P, entre otros; se diseñó e implementó una estrategia de desarrollo académico; se realizaron proyectos de colaboración con países de América y Europa; se implementó y certificó internacionalmente el sistema de gestión de calidad; se estableció un Programa de Evaluación de los Comités de Ética de la Investigación; y se creó el Registro Público Cubano de Ensayos Clínicos, primer registro primario de la OMS en las Américas; entre otros aportes significativos.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
No fue fortuito que la BBC la reconociera como una de las científicas más influyentes de América Latina en 2013 o que en 2018 la revista MEDICC Review le hiciera, y publicara, una entrevista como una de las mujeres cubanas más destacadas en ciencia, tecnología y medicina bajo el título “El poder de la persistencia”, referido a una cualidad que bien la calificaba.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Formadora por excelencia de las nuevas generaciones expresó ante la BBC: “Lo que he logrado ha sido producto del esfuerzo y la capacidad de convocar a un colectivo de trabajo, más que de un talento en especial”; y con ello reconocía el valor de quienes le siguieron en su éxito profesional y en quienes depositó sabiduría y confianza. “… Donde otras personas ven limitaciones y dificultades, yo veo una oportunidad”, fueron sus palabras cuando Medicc Review refirió la rareza de que una mujer dirigiera una institución científica en aquel entonces.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nacida en la ciudad de Matanzas el 29 de noviembre de 1944, se graduó de Doctora en Medicina de la Universidad de La Habana en 1967 y de la especialidad de Bioestadística en la Escuela Nacional de Salud Pública de La Habana en 1974. Fue investigadora titular y profesora auxiliar de Bioestadística de la Universidad de La Habana. Profesora de la Maestría de Bioética de la Universidad de La Habana; de la Maestría de Biotecnología en su perfil Ensayos Clínicos, del Centro de Ingeniería Genética y Biotecnología (CIGB) de Cuba; de la Maestría en Ensayos Clínicos del Cencec, entre otras. Profesora Invitada del Instituto de Fitoterapia Americana, Perú (2003-2007) y profesora invitada en universidades de diferentes países en su amplia labor como docente de pre y posgrado.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fue miembro del grupo de Buenas Prácticas Clínicas (BPC) de la Red de Armonización de Regulaciones Farmacéuticas de la OPS-OMS (2000-2010) donde posteriormente se desempeñó como Coordinadora Regional. También fue miembro de la Sociedad Cubana de Farmacología; del Comité Nacional del Formulario de Medicamentos del Ministerio de Salud Pública; del Grupo de Expertos del Programa Científico Técnico de medicamentos y vacunas del Ministerio de Ciencia, Tecnología y Medio Ambiente (CITMA).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Autora de múltiples publicaciones científicas, acreedora de reconocimientos y premios entre los que destacan el Premio Anual de Salud al trabajo: «La organización de los ensayos clínicos en Cuba: influencia en el desarrollo de los productos de la industria médico- farmacéutica y biotecnológica y en el Sistema de Salud de Cuba». Se mantuvo activa en la práctica de su pasión por la ciencia, aun cuando su salud se convertía en su principal obstáculo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Fuentes==&lt;br /&gt;
*[http://www.cubadebate.cu/noticias/2023/07/26/fallece-la-dra-maria-amparo-pascual-lopez-precursora-de-los-ensayos-clinicos-en-cuba/ www.cubadebate.cu]&lt;br /&gt;
[[Category:Científicos]]&lt;br /&gt;
[[Category:Personalidades]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Odalis jc.stgo</name></author>
		
	</entry>
</feed>